Ukupan budžet projekta I ujedno iznos donacije: 23,700 EUR
Trajanje projekta: 06.10.2023. - 30.09.2024.
Projekat je bio dio UNESCO Programa „Promovisanje održivog razvoja kroz UNESCO programe i područja“ pokrenutog a aprilu 2022 godine i finansiranog od strane „abrdn Fondacije“. Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne Gore je implementiralo projekat na području NP Durmitor.
Projekat je predstavljao spoj inovativnog i tradicionalnog. Osnovni cilj projekta je smanjenje pojave šumskih požara koji ugrožavaju prirodno bogatstvo nacionalnog parka Durmitor, ali i prirodne resurse lokalnih zajednica u njegovom okruženju.
Inovativna komponenta se sastojala od upotreba bespilotne letjelice i satelitskih sistema za rano otkrivanje - upozorenja na, lokalizovanje i gašenje šumskih požara. Bespilotna letjelica je korišćenja za sve faze terenskog rada, od mapiranja staništa, otkrivanja zona pod visokim rizikom od požara, izrade mape rizika, ruta obilaska i kasnije samih terenskih kontrola. Satelitska platforma je predstavljala dopunsko sredstvo koje šalje rana upozorenja na pojavu požare tokom dvadeset časovnog perioda.
Kako bi se smanjio broj štetnih praksi paljenja vegetacije u cilju podsticanja podnošenja šumskih plodova, izvršena je obuka djece lokalnih zajednica koje gravitiraju NP Durmitor. Za ove potrebe korišćena su tradicionalna nastavna sredstva – umjetničke slike koje je izradio poznati umjetnik Nikica Raičević, i programi koji su naišli na veliko interesovanje i radost učenika i nastavnika. Primjenom „časova u prirodi“ djeca su učila o plodnosti zemljišta i važnim simbolskim odnosima između biljka, gljiva i životinja kroz priče o prijateljstvima i međusobnoj ispomoći.
Projekat je ostvario značajne uspjehe te su njegove inovativne metode korišćenje u razvoju sličnog sistema u NP Biogradska gora, a predavanja za djecu nastavljena tokom 2024. i 2025. godine obuhvatajući i NP Prokletije i Biogradsku goru, te će se program edukacije implementirati i tokom 2026. Ovaj projekat je takođe poslužio kao osnova za apliciranje sa idejama u oblasti ranog otkrivanja i suzbijanja požara, rano otkrivanja stresa i bolesti u šumskim staništima i mapiranju staništa.
Tokom završne konferencije, 3 od 5 organizacija koje su učestvovale u ovom programu je izjavilo da bi kao partnera na budućem projektu odabralo Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne gore.
O UNESCO programu, ostalim projektima i projektima JPNPCG, možete pogledati video na linku: https://www.youtube.com/watch?v=9JMpAFk-01E
