U Podgorici je od 9. do 11. novembra 2026. godine održana trodnevna radionica „Uredba Evropske unije o obnovi prirode u Crnoj Gori“ (TAIEX Workshop on EU Nature Restoration Law in Montenegro). Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne Gore, uz posredovanje Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, iskoristilo je TAIEX, instrument Evropske komisije za tehničku pomoć i razmjenu informacija, čija je podrška omogućila održavanje radionice.

Cilj radionice bio je da se podrži priprema Crne Gore za primjenu Uredbe Evropske unije o obnovi prirode. Učesnici su razmatrali kako na osnovu podataka o stanju ekosistema odrediti gdje je obnova potrebna, koje mjere odgovaraju uslovima na terenu i kako pratiti njihov učinak.

Na radionici su predavali Thomas Ellmauer, stručnjak za očuvanje prirode iz Agencije za životnu sredinu Austrije, Rudy van Diggelen, profesor emeritus na Odsjeku za biologiju Univerziteta u Antverpenu u Belgiji, i Wiktor Kotowski, profesor na Odsjeku za ekologiju i zaštitu životne sredine Univerziteta u Varšavi u Poljskoj. U programu su učestvovali i Đorđije Milanović, ekspert za mrežu Natura 2000 u Crnoj Gori i ključni ekspert za izradu Konzervacijskog plana za Barno jezero, mr Aleksa Popović, biolog i kustos Zbirke mahovina Prirodnjačkog muzeja Crne Gore, koji istražuje floru i vegetaciju tresava, Bogić Gligorović, stručnjak za faunu beskičmenjaka, i Golub Ćulafić, hidrolog.

Prvog dana učesnici su se upoznali sa evropskim pravnim okvirom za očuvanje i obnovu prirode, s posebnim osvrtom na Direktivu o staništima i Uredbu o obnovi prirode. Iskustva Austrije, Belgije, Holandije i Poljske u pripremi nacionalnih planova obnove poslužila su kao osnova za razgovor o tome kako odrediti prioritete i planirati mjere u skladu sa stanjem ekosistema.

Drugog dana predstavljeni su praktični primjeri obnove šuma, vlažnih i travnjačkih staništa, kao i mjere u poljoprivrednim i urbanim ekosistemima. Među temama su bili ponovno vlaženje isušenih tresetišta, uklanjanje zastarjelih prepreka radi uspostavljanja slobodnog toka rijeka i praćenje stanja populacija oprašivača. U radnim grupama posvećenim vlažnim, travnjačkim i šumskim ekosistemima učesnici su razmotrili kojim podacima Crna Gora raspolaže i koje pokazatelje može koristiti za procjenu stanja i praćenje obnove.

 

 

Predstavljeni preliminarni rezultati terenskih istraživanja na Barnom jezeru (LASPEH 2.0)

Završni dan radionice bio je posvećen ekološkoj mreži Natura 2000 u Crnoj Gori i Barnom jezeru u Nacionalnom parku Durmitor. Bila je to jedinstvena prilika da se ekspertima iz država članica Evropske unije i ostalim učesnicima predstave preliminarni podaci prikupljeni terenskim istraživanjima u okviru projekta LASPEH 2.0. Stručni tim predstavio je dosadašnje nalaze o stanju staništa, fauni beskičmenjaka i hidrološkim karakteristikama jezera.

Na osnovu predstavljenih nalaza učesnici su u radnim grupama razmotrili koje podatke treba dopuniti kako bi se pouzdanije procijenilo stanje lokaliteta. Razgovarali su i o mogućim ciljevima obnove stanišnih tipova i staništa vrsta, kao i o mjerama koje bi trebalo razmotriti pri izradi Konzervacijskog plana za Barno jezero.