Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne Gore organizovalo je u Evropskoj kući u Podgorici 5. februara 2026. godine Info dan posvećen projektu LASPEH 2.0, ali i drugim projektima koji se realizuju uz podršku evropskih fondova s ciljem da partnerima i javnosti predstave aktivnosti, nove mogućnosti finansiranja i konkretne efekte koje projekti donose za zaštitu prirode u zaštićenim područjima Crne Gore.

 

Direktorica JPNPCG Marinela Đuretić istakla je da se savremeno upravljanje zaštićenim područjima sve više oslanja na projekte i međunarodna partnerstva. Ona je naglasila da projekti za preduzeće nijesu dodatna aktivnost, već ključni alat za razvoj, unapređenje upravljanja i usklađivanje sa evropskim standardima, kao i da projekti omogućavaju da se strateški ciljevi pretvore u konkretne mjere na terenu  kroz jačanje zaštite biodiverziteta, unapređenje kapaciteta zaposlenih i vidljivije koristi za lokalne zajednice. 

 

“Posebno bih istakla značaj međunarodnog pozicioniranja JPNPCG. Članstvo u evropskim i međunarodnim organizacijama i inicijativama, uključujući i Wilder Parks Initiative u okviru Rewilding Europe, potvrđuje da se naš rad prepoznaje i van granica Crne Gore, ali i da imamo jasnu ambiciju da budemo aktivan i pouzdan partner na evropskoj sceni”, istakla je Đuretić.

 

Šefica Službe za projekte i međunarodnu saradnju u JPNPCG Maša Vučinić kazala je da je tokom 2025. godine podnijeto 29 projektnih predloga, dok se trenutno realizuje sedam projekata finansiranih iz međunarodnih fondova, ukupne vrijednosti gotovo milion eura.

„Projekti nijesu samo formulari i rokovi, već alat za promjene koje se vide na terenu, kroz bolju zaštitu prirode, savremenije upravljanje i jačanje saradnje sa partnerima“, poručila je Vučinić.

 

Na Info danu učestvovala je i Kana Tomašević, načelnica Direkcije za prvi nivo kontrole u Ministarstvu finansija Crne Gore, koja je istakla da kao nacionalno kontrolno tijelo prate prihvatljivost troškova u okviru Interreg programa Južni Jadran, naglašavajući da je stabilna i pouzdana kontrola jednako važna kao i kvalitetna projektna ideja, jer obezbjeđuje povjerenje i dugoročnu održivost projekata.

 

U dijelu programa posvećenom prekograničnoj i teritorijalnoj saradnji, predstavljene su mogućnosti koje nude Interreg program Južni Jadran, Interreg program Dunavski region, kao i Interreg Hrvatska–Bosna i Hercegovina–Crna Gora, sa posebnim fokusom na podršku zelenim inicijativama, razmjenu znanja i umrežavanje institucija u regionu. Ovi programi prepoznati su kao važan okvir za jačanje otpornosti ekosistema i primjenu savremenih evropskih praksi u upravljanju zaštićenim područjima. Takođe, predstavljeni su projekti PA.CON II, ForestConnect – Klimatsko pametna povezanost šuma za velike mesoždere u Balkansko – Karpatsko – Dinarskoj regiji i Horizon EUROPE: SWIM i EcoDalli.

 

Predstavnici Nacionalnih parkova Crne Gore predstavili su projekte koji povezuju zaštitu prirode sa savremenim evropskim politikama, od unapređenja upravljanja zaštićenim područjima i jačanja otpornosti ekosistema, do primjene konkretnih terenskih mjera koje direktno doprinose očuvanju biodiverziteta. Poseban akcenat stavljen je na projekte koji podstiču prekograničnu saradnju, uvođenje novih alata za planiranje i praćenje stanja prirode, kao i međunarodno pozicioniranje institucije kroz učešće u evropskim inicijativama, koje omogućavaju prenos znanja i dobrih praksi u Crnu Goru.

 

 

Partneri iz civilnog sektora ukazali su na značaj saradnje institucija i organizacija koje se bave zaštitom prirode. Direktorica NVO Centar za zaštitu i proučavanje ptica Jovana Janjušević, govorila je o važnosti uključivanja organizacija civilnog društva u planiranje i sprovođenje projekata, naglašavajući da se najbolji rezultati u očuvanju biodiverziteta postižu kroz povezivanje institucionalnih kapaciteta, stručnog znanja i terenskog iskustva. Zaključeno je da je dalji razvoj ovakvih partnerstava ključan kako bi evropska sredstva bila efikasnije pretočena u konkretne mjere zaštite prirode, edukaciju i dugoročne koristi za zaštićena područja i lokalne zajednice.