Kick-off sastanak projekta LASPEH 2.0 označio je zvaničan početak nove prekogranične inicijative usmjerene na jačanje otpornosti ekosistema u Južnojadranskom regionu. Sastanak je, 10. decembra 2025. godine, organizovala Regija Pulja – Sekretarijat za životnu sredinu, pejzaž i urbani kvalitet, a okupio je nadležne institucije i stručnjake iz Crne Gore, Italije i Albanije, kako bi se usaglasili prvi operativni koraci projekta.

 

Južni Jadran je dom jedinstvenim ekosistemima – priobalnim lagunama, planinskim masivima i močvarnim područjima – koji su sve više izloženi gubitku biodiverziteta. Vrste poput morskog konjića u Mar Piccolo u Tarantu, marsikanskog mrkog medvjeda u centralnoj Italiji, kao i osjetljiva staništa u Crnoj Gori i Albaniji, suočavaju se sa rastućim pritiscima usljed klimatskih promjena, zagađenja i antropogenih uticaja.

 

Kako bi se odgovorilo na ove izazove, LASPEH 2.0, sufinansiran kroz Program Interreg IPA South Adriatic 2021–2027 sa ukupnim budžetom od 870.156,33 eura, sprovodiće ciljane mjere i aktivnosti očuvanja prirode u sve tri države. Projekat je usmjeren na jačanje otpornosti ekosistema i unapređenje praksi upravljanja, u skladu sa EU Strategijom za biodiverzitet do 2030. godine i Evropskim zakonom o obnovi prirode.

 

Planirane aktivnosti obuhvataju: obnovu tresetišnog staništa na Barnom jezeru u Nacionalnom parku Durmitor u Crnoj Gori, zaštitu morskog konjića u Regionalnom parku prirode Mar Piccolo u Tarantu, unapređene mjere očuvanja marsikanskog mrkog medvjeda na području Natura 2000 lokaliteta „Gruppo del Meta – Catena dei Mainarde” u regiji Molize, kao i ciljane intervencije u laguni Narta u Albaniji. Ove aktivnosti će rezultirati unaprijeđenim metodologijama zaštite, jačanjem kapaciteta za monitoring i efikasnijim alatima upravljanja, koji se mogu primijeniti i u drugim zaštićenim područjima unutar programskog prostora.

 

Projekat će realizovati i aktivnosti obuke, inicijative za podizanje svijesti, kao i zajedničku strategiju usmjerenu na jačanje integrisanog upravljanja zaštićenim područjima i unapređenje kapaciteta ekosistema da odgovore na globalne ekološke izazove. Očekivani rezultati donijeće direktnu korist javnim institucijama nadležnim za upravljanje Natura 2000 lokalitetima, stručnjacima u oblasti zaštite prirode i regionalnim institucijama, obezbjeđujući operativna rješenja i zajedničke pristupe očuvanju biodiverziteta.

 

Kroz ovu saradnju, projekat ima za cilj ne samo da unaprijedi prirodni kapital programskog područja, već i da osnaži tehničke i upravljačke kapacitete svih partnerskih organizacija.

 

Tokom kick-off sastanka partneri su usaglasili procedure upravljanja projektom, komunikacione zahtjeve i tehničke radne pakete koji će usmjeravati razvoj zajedničkih aktivnosti zaštite prirode tokom trajanja projekta.

 

LASPEH 2.0 sprovodi prekogranično partnerstvo koje čine: Regija Pulja – Sekretarijat za životnu sredinu, pejzaž i urbani kvalitet (vodeći partner), Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne Gore, Nacionalni park Abruzzo, Lazio i Molise, Organizacija za zaštitu i očuvanje prirodne sredine u Albaniji, i Opština Taranto.